Laserowa korekcja wzroku to jeden ze sposobów korygowania wad refrakcji – obok okularów i soczewek kontaktowych. Nie każdy może się jej poddać, a o kwalifikacji decydują czynniki medyczne. Warto więc wiedzieć, od czego to zależy.
Na czym polega laserowa korekcja wzroku?
Laserowa korekcja wad wzroku to zabieg z zakresu chirurgii refrakcyjnej. Podczas zabiegu laser zmienia kształt rogówki, czyli przezroczystej, przedniej części oka. Rogówka odpowiada za dużą część „siły łamiącej” oka. Dlatego nawet niewielka zmiana jej krzywizny pozwala skupić promienie światła dokładnie na siatkówce. Zasada działania jest podobna jak w okularach lub soczewkach kontaktowych, z tą różnicą, że korekcja dotyczy samego oka.
Laserowym zabiegiem można korygować trzy najczęstsze wady refrakcji:
- krótkowzroczność – gdy dobrze widzimy z bliska, a gorzej w dal,
- nadwzroczność (dalekowzroczność) – gdy kłopot sprawia patrzenie z bliska,
- astygmatyzm – gdy obraz jest zniekształcony lub rozmyty z powodu nieregularnej krzywizny rogówki.
Jakie są metody laserowej korekcji wad wzroku?
Nie istnieje jedna „laserowa operacja oczu”. Lekarz dobiera metodę do budowy oka, grubości rogówki, rodzaju wady i trybu życia pacjenta. Najczęściej stosuje się:
- metody powierzchniowe (PRK, LASEK, EBK, TransPRK) – laser modeluje rogówkę po usunięciu jej najcieńszej, zewnętrznej warstwy, czyli nabłonka. Stosuje się je przy cieńszej rogówce i u osób uprawiających sporty kontaktowe, bo nie tworzy się płatek rogówki. Gojenie trwa jednak dłużej, a przez pierwsze dni oczy bywają bolesne.
- LASIK i FemtoLASIK – lekarz wytwarza cienki płatek rogówki i go odchyla. Następnie laser excimerowy koryguje wadę, a płatek wraca na miejsce. W FemtoLASIK płatek tworzy laser femtosekundowy zamiast narzędzia mechanicznego. Okres gojenia jest zwykle krótszy niż po metodach powierzchniowych.
- SMILE – laser femtosekundowy wycina wewnątrz rogówki cienki fragment tkanki, który usuwa się przez kilkumilimetrowe nacięcie. Stosuje się ją głównie przy krótkowzroczności i astygmatyzmie.
Którą metodę laserowej korekcji wybrać? Tę, do której pacjent zostanie zakwalifikowany po badaniach okulistycznych. To decyzja medyczna, która uwzględnia m.in. wielkość wady w dioptriach i stan rogówki.
Kiedy laserowa korekcja wzroku ma sens?
Zabieg rozważa się najczęściej u osób, które:
- skończyły co najmniej 18 lat, a w praktyce zwykle ok. 20–21 lat,
- mają stabilną wadę wzroku, czyli taką, której wartość przez mniej więcej rok nie zmieniła się istotnie,
- mają zdrowe oczy i odpowiednio grubą rogówkę,
- nie tolerują dobrze soczewek kontaktowych albo okulary utrudniają im pracę, sport czy hobby,
- mają realistyczne oczekiwania co do efektów.
Przeciwwskazania – kiedy lepiej zostać przy okularach?
Są sytuacje, w których laserowa korekcja wzroku nie jest wskazana, czasowo albo na stałe. Do najczęstszych przeciwwskazań należą:
- wada wzroku, która wciąż się zmienia (np. u młodych osób z postępującą krótkowzrocznością),
- zbyt cienka lub nieregularna rogówka, w tym stożek rogówki,
- ciąża i okres karmienia piersią, ponieważ hormony mogą przejściowo zmieniać wadę,
- niektóre choroby oczu, np. jaskra, zaćma, aktywne stany zapalne czy nasilony zespół suchego oka,
- niewyrównana cukrzyca i niektóre choroby autoimmunologiczne, które wpływają na gojenie.
Osobną grupą są osoby po 40.–45. roku życia. W tym wieku pojawia się starczowzroczność (prezbiopia), czyli trudność z widzeniem z bliska. Wynika ona z utraty zdolności akomodacji, czyli „ustawiania ostrości” przez soczewkę oka. Klasyczny zabieg laserowy jej nie „cofa”. Dlatego u tych pacjentów rozważa się inne rozwiązania, np. monowizję albo refrakcyjną wymianę soczewki.
Dlaczego badania kwalifikacyjne są tak ważne?
Przed zabiegiem pacjent przechodzi badanie kwalifikacyjne. Obejmuje ono m.in. topografię i pomiar grubości rogówki, komputerowe badanie wzroku, pomiar ciśnienia w oku oraz ocenę filmu łzowego i dna oka. Badanie trwa zwykle od półtorej do dwóch godzin. Przed nim trzeba na kilka dni lub tygodni odstawić soczewki kontaktowe, bo zmieniają one kształt rogówki.
W ośrodku, w którym wykonywana jest laserowa korekcja wzroku w Gdańsku, podobnie jak w innych placówkach, diagnostyka służy wykluczeniu przeciwwskazań i dobraniu metody do indywidualnych parametrów oka. Wynik badań może też oznaczać, że zabieg trzeba odłożyć w czasie, wykonać inną metodą albo z niego zrezygnować.
Jak wygląda zabieg i rekonwalescencja?
Sama praca lasera trwa zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu sekund, a cała procedura kilkanaście minut na oko. Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym kroplami, więc pacjent pozostaje przytomny. Odczucia w trakcie zabiegu są indywidualne, a pacjent może czuć m.in. ucisk lub dyskomfort. Zwykle tego samego dnia wraca do domu, a następnego dnia zgłasza się na pierwszą kontrolę.
Po zabiegu przez pewien czas mogą wystąpić:
- pieczenie, łzawienie i światłowstręt,
- uczucie suchości oka,
- wahania ostrości widzenia, zwłaszcza po metodach powierzchniowych,
- efekt „halo” wokół źródeł światła po zmroku.
Tempo powrotu ostrości widzenia zależy od metody i indywidualnego przebiegu gojenia. Po metodach powierzchniowych trwa ono zwykle dłużej. O powrocie do pracy i prowadzeniu samochodu decyduje lekarz podczas wizyty kontrolnej. Efekt stabilizuje się zwykle w ciągu kilku tygodni, a w niektórych przypadkach dłużej. W tym czasie trzeba stosować krople zgodnie z zaleceniami lekarza, unikać basenu, sauny i pocierania oczu oraz zgłaszać się na wizyty kontrolne.
Czy efekt jest trwały i jakie jest ryzyko powikłań?
Zmiana kształtu rogówki ma charakter trwały, jednak nie wyklucza zmian widzenia w przyszłości. Jak każdy zabieg chirurgiczny, laserowa korekcja wzroku wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych i powikłań. Do najczęściej opisywanych należą suche oko oraz zaburzenia widzenia po zmroku, np. olśnienia i efekt halo. Rzadziej mogą wystąpić m.in. powikłania związane z gojeniem lub płatkiem rogówki, infekcje oraz niedokorekcja albo nadkorekcja wady. Ryzyko w konkretnym przypadku lekarz omawia z pacjentem podczas kwalifikacji.
Laser nie zatrzyma też naturalnego starzenia się oka. Po latach może pojawić się starczowzroczność albo zaćma, niezależnie od tego, czy ktoś przeszedł zabieg. U części pacjentów potrzebna bywa też korekta uzupełniająca, czyli tzw. rekorekcja.
Czy zabieg boli?
Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym kroplami. W trakcie procedury pacjent może odczuwać ucisk. W pierwszych dniach po zabiegu mogą pojawić się pieczenie, łzawienie lub ból, szczególnie po metodach powierzchniowych. Odczucia są indywidualne.
Od ilu dioptrii można wykonać korekcję?
Zakres zależy od metody i grubości rogówki. Laserowo koryguje się zarówno niewielkie wady, jak i krótkowzroczność sięgającą kilku–kilkunastu dioptrii. O tym, czy konkretna wartość mieści się w granicach bezpieczeństwa, decyduje lekarz po badaniach.
Czy po zabiegu trzeba nosić okulary?
Celem zabiegu jest zmniejszenie lub wyeliminowanie wady refrakcji, a wynik zależy od indywidualnych czynników. Część pacjentów może nadal potrzebować okularów w niektórych sytuacjach. Po 40.–45. roku życia mogą być potrzebne okulary do czytania, co wynika ze starczowzroczności.
Czy osoby uprawiające sport mogą poddać się laserowej korekcji wzroku?
O kwalifikacji decyduje lekarz, a metodę dobiera się m.in. do rodzaju aktywności. Przy sportach kontaktowych, jak boks czy sztuki walki, lekarze często wybierają metody powierzchniowe lub SMILE, w których nie powstaje płatek rogówki.
Podsumowanie
Laserowa korekcja wzroku to jedna z metod korygowania wad refrakcji, ale nie jest rozwiązaniem dla każdego. Zabieg rozważa się głównie u dorosłych ze stabilną wadą, zdrowymi oczami i odpowiednią rogówką. O kwalifikacji, wyborze metody i ryzyku decyduje okulista po szczegółowych badaniach.
Artykuł sponsorowany
