Depresja to jedno z najczęstszych zaburzeń emocjonalnych, które dotyka nie tylko dorosłych, ale także dzieci i młodzież. W Polsce coraz więcej dzieci i nastolatków boryka się z tym problemem. Według raportów WHO, depresja u dzieci i młodzieży jest jednym z najważniejszych wyzwań zdrowotnych na świecie. Warto więc poznać fakty dotyczące tego ogromnego problemu.
Uwaga: Jeśli podejrzewasz u siebie depresję to warto przeprowadzić wstępny, bezpłatny test na depresję online.
Statystyki i przyczyny wzrostu depresji u dzieci i młodzieży w Polsce
Depresja u dzieci i młodzieży jest problemem, który staje się coraz bardziej palący: w latach 2017-2021 liczba osób poniżej 18 r.ż. leczonych z powodu depresji wzrosła w Polsce o ponad 100% (z ponad 12 tysięcy do ponad 25 tysięcy przypadków rocznie) wg danych z NFZ. Warto więc zastanowić się nad jej przyczynami.
Depresja u dzieci i młodzieży jest wynikiem wielu czynników. Kluczowe pośród nich są problemy emocjonalne takie jak:
- niskie poczucie własnej wartości,
- brak zaangażowania ze strony rodziców,
- problemy w szkole,
- stres,
- izolacja społeczna,
- przemoc i trudne warunki życia.
W Polsce dzieci i młodzież doświadcza często przemocy w rodzinie. Z raportu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę (Dzieci się liczą 2022 – Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce) wynika, że w latach 2016-2021 liczba osób, co do których istniało podejrzenie, że były dotknięte przemocą w rodzinie oscylowała wokół 80-90 tysięcy, w tym osób małoletnich w zakresie: 11 – 14 tysięcy osób.
Niestety, wiele przypadków pozostaje niezgłoszonych, a należy pamiętać, że przemoc w rodzinie może powodować trwałe uszkodzenia emocjonalne u dzieci i młodzieży, co z kolei prowadzi do rozwoju depresji.
Z badań Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wynika również, że problem jest również przemoc pomiędzy dziećmi i młodzieżą: co trzeci chłopiec i dziewczynka doświadczyło przemocy rówieśniczej w ostatnich 12 miesiącach.
Niestety w Polsce doświadczenie przemocy rówieśniczej jest najwyższe w Europie (badanie EU Kids online), wyprzedzając takie kraje jak Maltę, Hiszpanię czy Rumunię. Najmniej przemocy rówieśniczej doświadczają dzieci we Włoszech, Chorwacji i na Słowacji.
Istotnych problemem związanych z depresją jest niskie poczucie własnej wartości. Coraz więcej dzieci i młodzieży boryka się z kompleksami z powodu wyglądu, braku popularności wśród rówieśników, czy niepowodzeń w szkole. W Polsce wiele dzieci i młodzieży nie otrzymuje odpowiedniego wsparcia ze strony rodziców, co dodatkowo pogłębia problemy emocjonalne.
Statystyki samobójstw wśród dzieci i młodzieży
Depresja u dzieci i młodzieży to poważny problem zdrowotny, który może prowadzić do samobójstw. Według raportu „Zachowania samobójcze wśród dzieci i młodzieży. Raport za lata 2012-2021” powstałego na podstawie danych Komendy Głównej Policji w 2021 roku 1 496 dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia podjęło próbę samobójczą co jest wzrostem o 77% w stosunku do roku 2012. Niestety rośnie również liczba udanych prób samobójczych wśród dzieci i młodzieży: w 2021 roku było ich aż 127.
Statystyki te są alarmujące i pokazują, że depresja i problemy emocjonalne wśród dzieci i młodzieży w Polsce wymagają pilnego rozwiązania.
Według danych Eurostatu odsetek samobójstw młodzieży w wieku 15-19 lat jest największy w Estonii, Islandii i na Litwie, najmniejszy zaś na Malcie, Cyprze, Serbii i Grecji. Polska plasuje się mniej więcej w środku zestawienia.
Co możemy zrobić?
W porównaniu do innych krajów, Polska ma jeszcze wiele do zrobienia, aby rozwiązać problem depresji u dzieci i młodzieży. Powstają jednak inicjatywy, które mają na celu zmniejszenie liczby zachorowań na depresję oraz prewencji najtragiczniejszych jej skutków czyli prób samobójczych.
Inicjatywy te (w szkołach, samorządach, na poziomie krajowych oraz za pośrednictwem fundacji czy podmiotów prywatnych) skupiają się na kilku obszarach:
- budowaniu świadomości problemu i jego nagłaśnianie
- promowaniu treści i materiałów psychoedukacyjnych związanych z depresją czy też zaburzeniami psychicznymi wśród dzieci i młodzieży
- edukowaniu nauczycieli, wychowawców oraz rodziców w zakresie prewencji i skutecznego oddziaływania w przypadkach depresji u dzieci i młodzieży
- rozwijaniu dobrych nawyków oraz kompetencji do radzenia sobie z trudnościami i wyzwaniami wśród dzieci i młodzieży
- poszerzaniu dostępności wsparcia psychologicznego dla dzieci i młodzieży
Ważne jest, abyśmy zaczęli rozmawiać o depresji u dzieci i młodzieży w Polsce i podjąć działania, które pomogą rozwiązać ten problem. Powinniśmy zacząć od zrozumienia, że depresja to choroba, która wymaga leczenia, a nie oskarżania dzieci i młodzieży o brak motywacji i słabość charakteru. Powinniśmy również skupić się na zapewnieniu wsparcia i pomocy dla dzieci i młodzieży, którzy cierpią na problemy emocjonalne, aby mogli rozwijać się i osiągać swoje cele.
