Terapia uzależnień trwa przez kilka tygodni. W tym czasie specjaliści starają się wzmocnić u chorych motywację do utrzymywania trzeźwości i przekazać im narzędzia, które w tym pomagają. Pomiędzy teorią a praktyką jest jednak istotna różnica. Ośrodek to bezpieczne otoczenie, całkowicie wolne od wyzwalaczy. Po jego opuszczeniu abstynent z krótkim stażem jest narażony na wiele czynników, które mogą go popchnąć z powrotem w objęcia nałogu. Właśnie dlatego jeszcze przed wyjściem z ośrodka wspólnie z terapeutą warto stworzyć skuteczny plan działania.
Kontynuacja terapii indywidualnej
Psychoterapia nie kończy się z chwilą wyjścia z ośrodka zamkniętego. Po zakończeniu podstawowego programu leczenia abstynenci powinni kontynuować terapię indywidualną w formie dochodzącej. Wszelkie problemy czy wątpliwości można dzięki temu poddawać analizie i dyskusji ze specjalistą. Warto prowadzić zapiski, by w czasie spotkań pacjentowi nie umykały tematy, które planował poruszyć. Można robić to w formie dziennika, utrwalanego w postaci tekstu lub nagrania. Wbrew nazwie nie trzeba robić notatek każdego dnia – można skupić się na tych najistotniejszych przemyśleniach czy sytuacjach.
Uczestnictwo w spotkaniach grupy AA
Tak samo jak w ośrodku, tak i poza jego murami warto łączyć terapię indywidualną z grupową. Po zakończeniu podstawowego programu leczenia terapia grupowa przyjmuje formę mitingów AA. Zderzanie doświadczeń oraz emocji z perspektywą innych osób w podobnej sytuacji życiowej jest niezwykle ważne w czasie powrotu do normalności. Świadomość wspólnej walki o te same cele jest szczególnie pomocna w chwilach zwątpienia.
Kontakt telefoniczny z terapeutą
Plan na wyjście z terapii powinien uwzględniać też możliwość telefonicznych konsultacji z terapeutą. Pacjent ośrodka leczenia uzależnień może wspólnie ze specjalistą ustalić, w jakich sytuacjach ma sięgać po telefon, by konsekwentnie trzymać się tego planu po opuszczeniu placówki. Nawet krótka rozmowa telefoniczna może pomóc mu wrócić na właściwe tory w momencie zawahania.
Ponowny, krótszy pobyt w ośrodku w sytuacji kryzysowej
Po podstawowym programie terapii osoba uzależniona powinna mieć silną motywację i chęć do utrzymania trzeźwości, ale jej psychika przez pierwsze tygodnie może być jeszcze krucha. Plan wychodzenia z terapii musi dopuszczać możliwość wystąpienia kryzysowej sytuacji, w której tylko krok będzie dzielił chorego od ponownego sięgnięcia po alkohol lub narkotyki. W takim przypadku rozwiązaniem może okazać się ponowny, tym razem nieco krótszy pobyt w ośrodku.
Pomoc dla rodziny osoby uzależnionej
Powrót niepijącego alkoholika czy niebiorącego narkomana do domu po przebyciu terapii jest trudny nie tylko dla osoby walczącej z uzależnieniem, ale też dla jej bliskich. Nałogowcy, którzy przeszli terapię, zaczynają otwarcie mówić o swoich emocjach i potrzebach, przestają unikać rozmów na trudne tematy. Członkowie rodziny mogą nie odnaleźć się w tej nowej dla nich sytuacji. Dlatego w planie na wyjście z terapii warto uwzględnić też ewentualną pomoc dla najbliższych – na przykład w postaci spotkań dla rodzin organizowanych przez wybrane ośrodki.
