Hemoroidy kojarzą Ci się z bolesnymi guzkami i krwawiącym odbytem? To dobre tropy, jednak zanim problem nasili się do tego stopnia, mogą pojawić się mniej oczywiste objawy wskazujące na rozwój choroby hemoroidalnej¹˒². Kiedy warto działać od razu? Co robić, gdy dostrzeżesz pierwsze symptomy?
Hemoroidy, czyli co?
Aby zrozumieć, co zwiastuje poważniejszy problem, warto wiedzieć, czym są hemoroidy. Guzki krwawnicze to naturalna struktura odbytu – poduszkowate naczynia żylne uczestniczące w mechanizmie trzymania stolca¹˒³.
Problem zaczyna się wtedy, gdy dochodzi do ich nadmiernego wypełnienia krwią, powiększenia i rozwoju objawów¹. Wówczas mówimy o chorobie hemoroidalnej.
Choroba rozwija się stopniowo, dlatego wyróżnia się cztery stopnie jej zaawansowania¹˒³:
- I stopień – guzki powiększone, ale niewypadające,
- II stopień – wypadanie podczas parcia z samoistnym cofnięciem,
- III stopień – konieczność ręcznego odprowadzenia,
- IV stopień – trwałe wypadanie, możliwe powikłania zakrzepowe.
We wczesnym stadium objawy mogą być subtelne i łatwe do przeoczenia.
Te objawy mogą świadczyć o rozwoju hemoroidów
Świąd odbytu
Swędzenie w okolicy odbytu bywa przypisywane higienie czy wilgotności skóry. Tymczasem może być jednym z pierwszych objawów choroby hemoroidalnej¹˒². Powiększone guzki mogą prowadzić do podrażnienia skóry oraz wycieku śluzu, co sprzyja uczuciu świądu¹.
Pieczenie odbytu
Uczucie pieczenia może wynikać z miejscowego stanu zapalnego i uwalniania mediatorów zapalnych w obrębie powiększonych guzków krwawniczych¹˒³. Jeśli utrzymuje się dłużej lub nasila po wypróżnieniu, wymaga konsultacji lekarskiej.
Uczucie niecałkowitego wypróżnienia
Powiększone guzki krwawnicze mogą zajmować przestrzeń w kanale odbytu, powodując uczucie niepełnego wypróżnienia¹. Objaw ten bywa mylący i może prowadzić do nadmiernego parcia, co dodatkowo nasila problem³.
Dyskomfort w okolicach odbytu
Nie zawsze pojawia się ból. Częściej pacjenci opisują uczucie ucisku, obrzęku lub obecności „czegoś” w odbycie¹. Dolegliwości nasilają się zwykle podczas długiego siedzenia lub wysiłku fizycznego³.
Wyciek śluzu
Wraz z rozwojem choroby może wystąpić wyciek śluzu związany z podrażnieniem śluzówki odbytu przez powiększone guzki¹.
Pierwsze objawy hemoroidów – co robić?
Wczesne rozpoznanie i wdrożenie działań zmniejsza ryzyko progresji choroby¹.
Warto:
- skonsultować objawy z lekarzem w celu wykluczenia innych przyczyn krwawienia z odbytu¹˒⁴,
- zwiększyć podaż błonnika (20–30 g dziennie)⁵,
- zadbać o odpowiednie nawodnienie⁵,
- podejmować regularną aktywność fizyczną (minimum 150 minut tygodniowo)⁶,
- unikać nadmiernego parcia i długotrwałego siedzenia³.
W leczeniu objawowym w początkowych stadiach stosuje się preparaty miejscowe¹˒⁷. Proktosedon (maść i czopki doodbytnicze) zawiera substancje czynne o działaniu przeciwzapalnym, miejscowo znieczulającym, przeciwbakteryjnym oraz obkurczającym naczynia krwionośne – zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego⁸.
Pamiętaj, że utrzymujące się objawy, szczególnie krwawienie z odbytu, wymagają diagnostyki w kierunku innych schorzeń¹˒⁴.
Bibliografia
- Sun Z, Migaly J. Review of Hemorrhoid Disease: Presentation and Management. Clin Colon Rectal Surg. 2016;29(1):22–29. doi:10.1055/s-0035-1568144
- Mott T, Latimer K, Edwards C. Hemorrhoids: Diagnosis and Treatment Options. Am Fam Physician. 2018;97(3):172–179.
- Loder PB, Kamm MA, Nicholls RJ, Phillips RK. Haemorrhoids: pathology, pathophysiology and aetiology. Br J Surg. 1994;81(7):946–954. doi:10.1002/bjs.1800810707
- Ganz RA. The evaluation and treatment of hemorrhoids. Clin Gastroenterol Hepatol. 2013;11(6):593–603. doi:10.1016/j.cgh.2012.12.020
- Wald A. Constipation: Advances in diagnosis and treatment. JAMA. 2016;315(2):185–191. doi:10.1001/jama.2015.16994
- World Health Organization. WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour. Geneva: WHO; 2020.
- Alonso-Coello P, Zhou Q, Martinez-Zapata MJ, et al. Meta-analysis of flavonoids for the treatment of haemorrhoids. Br J Surg. 2006;93(8):909–920. doi:10.1002/bjs.5378
- Charakterystyka Produktu Leczniczego: Proktosedon maść doodbytnicza; Proktosedon czopki doodbytnicze. Aktualna wersja zatwierdzona przez URPL.
- Riss S, Weiser FA, Schwameis K, et al. The prevalence of hemorrhoids in adults. Int J Colorectal Dis. 2012;27(2):215–220. doi:10.1007/s00384-011-1316-3
- Peery AF, Sandler RS, Galanko JA, et al. Risk factors for hemorrhoids on screening colonoscopy. PLoS One. 2015;10(9):e0139100. doi:10.1371/journal.pone.0139100
